PDA

Xem phiên bản đầy đủ : Đại Việt Cổ Thi



TRẦN THỊ THANH LIÊM
14-05-2012, 09:17 AM
Đại Việt Cổ Thi

Nam quốc sơn hà
Nguyên tác: Lý Thường Kiệt

南國山河
李常傑

南國山河南帝居,
截然定分在天書。
如何逆虜來侵犯,
汝等行看取敗虛。

Nam quốc sơn hà
Lý Thường Kiệt

Nam quốc sơn hà Nam đế cư,
Tiệt nhiên định phận tại thiên thư.
Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm,
Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư.

--Chú thích:--

Vào năm 1077, hơn 30 vạn quân Tống do Quách Quỳ chỉ huy xâm lược Đại Việt (Việt Nam). Lý Thường Kiệt lập phòng tuyến tại sông Như Nguyệt (sông Cầu) để chặn địch. Quân Tống đánh đến sông này thì bị chặn. Nhiều trận quyết chiến ác liệt đã xảy ra tại đây nhưng quân địch không sao vượt được phòng tuyến Như Nguyệt, đành đóng trại chờ viện binh. Đang đêm, Lý Thường Kiệt cho người vào đền thờ Trương Hống, Trương Hát ở phía nam bờ sông, giả làm thần đọc vang bài thơ trên. Nhờ thế tinh thần binh sĩ lên rất cao. Lý Thường Kiệt liền cho quân vượt sông, tổ chức một trận quyết chiến, đánh thẳng vào trại giặc. Phần vì bất ngờ, phần vì sĩ khí quân Việt đang lên, quân Tống chống đỡ yếu ớt, số bị chết, bị thương đã hơn quá nửa. Lý Thường Kiệt liền cho người sang nghị hòa, mở đường cho quân Tống rút quân
về nước, giành lại giang sơn, giữ vững bờ cõi Đại Việt.

Thiên thư mà bài thơ này nhắc đến chính là sách Thượng thư hay Kinh thư(là bản Thượng thư mà Khổng Tử đã san định. Trong Thượng thư đại truyện có kể về Việt Thường Thị giao hảo với nhà Chu, cống chim trĩ.

Tiền nhân Việt Nam từ đó khẳng định Việt và Hoa là hai xứ khác nhau, hai đất nước khác nhau.
Bài thơ được xem là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của nước ta.
Bài thơ này có nhiều dị bản chép trong Việt Điện u linh, Trương tôn thần sự tích, Thiên Nam vân lục liệt truyện, Hoàng Việt thi tuyển v.v...

--Dịch nghĩa:--
Sông núi nước Nam

Núi sông nước Nam thì vua Nam ở,
Cương giới đã ghi rành rành ở trên sách trời.
Cớ sao lũ giặc bạo ngược kia dám tới xâm phạm?
Chúng bay hãy chờ xem, thế nào cũng chuốc lấy bại vong.

--Bản dịch khuyết danh--

Sông núi nước Nam vua Nam ở,
Rành rành đã định ở sách trời.
Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm,
Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời.

--Bản dịch của Nguyễn Đỗng Chi--

Nước Nam Việt có vua Nam Việt,
Trên sách trời chia biệt rành rành.
Cớ sao giặc dám hoành hành?
Rồi đây bay sẽ tan tành cho coi.

--Bản dịch của Lê Thước, Nam Trân--

Núi sông Nam Việt vua Nam ở,
Vằng vặc sách trời chia xứ sở.
Giặc dữ cớ sao phạm đến đây?
Chúng mày nhất định phải tan vỡ.

--Bản dịch của Phụng Hà--

Sông núi nước Nam vua Nam ở
Sách trời phân bờ cõi rõ ràng
Cớ nào giặc đến chiếm ngang?
Chờ xem bay sẽ tan hàng bại vong.

Theo Nguyen Anh

TRẦN THỊ THANH LIÊM
23-05-2012, 07:29 PM
Bát nhã

Nguyên tác: Lý Phật Mã

Thư pháp by Nguyễn Quốc Đoan

Bát Nhã

Bát nhã chân vô tông ,
Nhân không, ngã diệc không.
Quá hiện vị lai Phật ,
Pháp tính bản tương đồng.

--Bản dịch của Nguyễn Tấn Hưng--

Bát Nhã

Chẳng gốc nào sinh trí tuệ ra,
Không là ai , cũng chẳng là ta.
Phật nay , Phật trước, nghìn sau mãi ...
Vẫn chỉ là sen nở một tòa.

--Bản dịch của Thích Chơn Thiện--

Trí tuệ giải thoát là vô ngã
Người vô ngã ta cũng vô ngã
Chư Phật trong ba đời
Thể tánh đồng vô ngã.

Chú thích:

Vua Lý Thái Tông (1000 - 1054):

Nhà vua đã cho dựng chùa Diên Hựu (chùa một cột) với kiến trúc dân tộc: hoa sen nổi trên mặt hồ. Bấy giờ có 4 đại khí để lại cho xứ sở: Tháp Báo Thiên, Chuông Quy Ðiền, Ðỉnh Phổ Minh, và Tượng Quỳnh Lâm.

Bài thơ này đã chứng tỏ sự giác ngộ phật đạo của nhà Vua.

Chỉ với những tâm thức thấm nhuần vô ngã mới dễ có thái độ sống phóng khoáng, không câu chấp sự tướng, kiến giải, dễ phát huy tinh thần đoàn kết, hòa hợp, và lòng nhân ái vị tha.

Theo Nguyen Anh

TRẦN THỊ THANH LIÊM
27-12-2012, 12:44 AM
Đường Việt lưỡng Thái Tông



Nguyên tác: Trần Thái Tông



唐越両太宗

唐越開基両太宗,
彼稱眞觀我元豐。
建成誅死安生在,
廟號雖同徳不同。

Đường Việt lưỡng Thái Tông

Đường, Việt khai cơ lưỡng Thái Tông
Bỉ xưng Trinh Quán ngã Nguyên Phong
Kiến Thành tru tử An Sinh tại
Miếu hiệu tuy đồng đức bất đồng

--Dịch nghĩa:--

Mở mang nhà Đường và nước Việt có hai ông vua Thái Tông
Nhà ngươi xưng là Trinh Quán ta (xưng là) Nguyên Phong
Hoàng huynh Kiến Thành ngươi giết sạch, ta thì tha mạng An Sinh Vương
Miếu hiệu tuy giống nhau thật mà đức hạnh chẳng giống chút nào

--Bản dịch của Đào Phương Bình--

Đường Việt hai vua hiệu Thái Tông
Đường xưng Trinh Quán, Việt Nguyên Phong
Kiến Thành bị giết, An Sinh sống
Miếu hiệu tuy đồng, đức chẳng đồng